Geplaatst door: Psychologenpraktijk de Boer, Praktijk voor individuele therapie en stressmanagement te Amsterdam.

Je wilt werken maar kunt het niet meer. Alleen al de gedachte dat je naar je werk moet doet je verlammen. Alles doet pijn en je bent op; totaal opgebrand. Een op de vijf Nederlanders krijgt er ergens in zijn leven mee te maken: een burn-out. Het kan de beste overkomen, maar wie loopt nu het grootste risico? Wat velen niet beseffen is dat juist jonge vrouwen zonder gezin een kwetsbare groep vormen. Laten we eens kijken hoe dit komt.

Vaak doemt bij een burn-out het stereotype beeld op van een overwerkte man van middelbare leeftijd. Een druk baasje die 's avonds laat nog op zijn kantoor zit, zijn gezondheid verwaarloost en zijn gezin amper ziet. Alhoewel dit type inderdaad bestaat, blijft een grote risicogroep vaak onderbelicht; jonge vrouwen zonder gezin. Zij worden relatief vaak in het begin van hun carrière geveild door ernstige stressklachten, overspannenheid en burn-out. Daar komt bij dat zij in hun omgeving vaak op onbegrip kunnen rekenen: 'je bent toch nog jong en hebt genoeg vrije tijd zonder gezin, misschien moet je gewoon wat rustiger aan doen' is een advies waar je weinig mee kunt als je uitgeblust thuis zit. Wat het extra moeilijk maakt is dat veel leeftijdsgenoten en vriendinnen in dezelfde periode druk bezig zijn met het maken van mooie toekomstplannen. Tijd om op de balans op te maken: wat maakt jonge vrouwen zo burn-out gevoelig?

1. Jonge vrouwen voelen zich vaker dan mannen onbekwaam en proberen dit gevoel te compenseren met extra hard werken.

De 'workaholic' mentaliteit van jonge vrouwen komt niet alleen voort uit enthousiasme en betrokkenheid, maar ook uit onzekerheid. Zo blijkt uit onderzoek in de onderwijssector dat vrouwen vaker dan mannen, twijfelen of ze hun werk wel goed doen. Onterecht, want er is geen enkele aanwijzing dat zij minder bekwaam zijn dan mannen. Waarom dan harder gaan werken? Onzekerheid is geen fijn gevoel. Het is niet vreemd dat je zo'n gevoel wilt compenseren. Door je extra hard in te zetten op de werkvloer, krijg je sterker het idee dat je goed bezig bent en compenseer je daarmee je gevoel van onzekerheid. Alleen verdwijnen zo al je twijfels nog niet. Daarbij komt dat gemotiveerde 'groentjes' graag veel werkervaring opdoen. De beslissing om over te werken of extra klussen aan te nemen is als nieuweling dan snel gemaakt: je investeert zo immers in je toekomst en compenseert je gevoel van onzekerheid. Maar tegen welke prijs?

2. Jonge vrouwen zijn collegiaal; doen sneller iets voor anderen en collega's spelen hier op in.

Beide seksen hechten aan collegialiteit, maar het 'meer sociale' vrouwelijke geslacht het meest. Zo helpen zij vaker een collega die dreigt om te komen in zijn werk. Op zich heel sympathiek, maar op zijn minst tragisch wanneer dit ten koste gaat van jezelf. Daarnaast kloppen ervaren collega's graag aan bij een gemotiveerde vrouwelijke nieuweling. Op deze manier krijg je als jonge vrouw bovengemiddeld veel werk op je bord. Waar stel jij je grens?

3. Jonge vrouwen (zonder kinderen) stellen minder harde grenzen, doordat zij het gezin niet ter verdediging kunnen aanvoeren.

Moederschap en het gezinsleven worden over het algemeen gerespecteerd, ook op de werkvloer. Wanneer je als moeder aangeeft dat je om vijf uur je kind moet afhalen van de zwemles, ben je wel een hele botte baas als je hiertegen in gaat. Je gezinsleven maakt het stellen van duidelijke grenzen noodzakelijk. Dit beschermt je tegen overwerk. Wel kan je als moeder nog steeds overbelast raken van je hectische leven waarin je je werk met je gezin moet zien te combineren. Het neemt niet weg dat het voor vrouwen zonder kinderen bijzonder moeilijk is om werk af te wimpelen. Wat gebruik je als argument? In ieder geval is het goed je spanningsklachten serieus te nemen en je grenzen te bewaken. Goede begeleiding van een psycholoog kan daarbij helpen.

Drs. Joris S. de Boer

In het gezonheidscentrum "De Raampoort" te Grave, werken wij echter al geruime tijd met kinderen met o.m. adhd-achtige klachten, die zonder ellenlange kostbare procedures, zonder etikettering dus, direct geholpen kunnen worden met vaak snel en duurzaam resultaat. Kinderen krijgen zo op zesjarige leeftijd geen dubieus psychiatrisch etiket opgeplakt (probleemderag is n.l. veel minder objectief vast te stellen dan de indicatiecriteria suggereren) waar ze vaak nooit meer vanaf komen en hun hele leven bij zich dragen met vaak funeste gevolgen voor hun toekomst. Het eindigt namelijk vaak in een probleemcarriere met een levenslange uitkering voor arbeidsongeschiktheid. En dan hebben we het nog niet eens over de psychische schade voor het zelfbeeld van het kind: er is iets met me aan de hand, ik ben anders en gaat zich verstoten voelen. En waarom is dat etiket dan úberhaupt nodig? Puur voor het krijgen van geld en hulp! Zo wordt het middel erger dan de kwaal. Bij ons is een verwijzing van de huisarts voldoende en iedere zorgverzekeraar vergoedt de behandeling. Bert van Wassenberg, GZ-psycholoog / Eerstelijnspsycholoog. Drs. A. van Wassenberg - 16-02-2011 - 13:13

Mijn reactie was niet negatief bedoeld richting vrouwen, integendeel. Ik hecht nogal aan traditionele man-vrouw waarden en minder aan moderne kapitalistische 'waarden'. ADHD vind ik namelijk ook zo'n kapitalistische pseudo-ziekte. Pa en ma zijn de hele dag aan het werk en de kinderen schreeuwen om aandacht. Omdat deze aandacht onvoldoende gegeven kan worden krijgen de kinderen maar het label 'adhd' opgeplakt. 'Te druk', omdat de ouders te druk met anderen zaken zijn. Max - 26-01-2011 - 14:12

Zo zie je maar weer dat de moderne vrouw ook tegen genetisch en fysiek bepaalde grenzen aanloopt. Een soort onzichtbare muur. Ik vraag me of of de psycholoog hier een structurele bijdrage aan kan leveren. Wellicht een beetje coping? De feministische golven van de jaren zestig, zeventig en tachtig, en de positieve discriminatie in veel sectoren van nu, zorgen er bovendien voor dat de moderne vrouw alleen maar harder tegen deze muur oploopt. De moderne vrouw komt helaas ook maar al te vaak door positieve discriminatie en sociale wenselijkheid aan haar positie en neemt zitting in een kantoor dat door mannen is gebouwd. Max - 26-01-2011 - 13:59